Connect with us

Gündem

Çubukçu: Salgın sonrası, muhalefet için önemli olanaklar sunacak


Serpil İLGÜN / EVRENSEL – Birinci yılına giren ve iki milyona yakın insanoğlunun ölümüne yol açan Covit-19 salgını, tüm dünyada ekonomik, sosyolojik ve ruhsal etkilere yol açtı.  Güvensizlik arttı.Aydınlardan, bilim adamlarına, ekonomistlerden siyasetçilere pandemi ve sonrasına ilişkin tutarsız, birbiriyle örtüşmeyen değerlendirmeler yapılmış oldu, yapılıyor. Süreçten, yalnız halk kitlelerinin değil, patronların da yara almış olduğu propagandası yapılsa da dünyanın en varlıklı 500 kişisi, korona virüsü salgınına karşın servetini yüzde 31 arttırdı. Bu artış, 8 senedir piyasaya çıkan Bloomberg Milyarderler Endeksi’nin tarihindeki en yüksek artış oldu.

Cumartesi söyleşisinde bu hafta, pandeminin kapitalizmden günlük siyasete etkilerini; kapitalizm salgın ilişkisini; toplumsal hareketlere yansımalarını ve Türkiye iç siyasetinde öne çıkan başlıkları Yazar Aydın Çubukçu ile konuştuk.

2020’nin pandemi sebebiyle genel olarak eve kapanma yılı bulunduğunu bundan dolayı büyük kitle hareketlerinin görülmediğini anımsatan Çubukçu, “Dünyanın devrimci muhalefet hareketlerinin gelişmesi durdu. Salgından sonra ise, salgının yarattığı yıkım muhalefet hareketlerine çok önemli imkanlar sunacak” diyor.

Çeşitli kesimler, dünyanın bir kaos ve belirsizlik içinde bulunduğunu söylüyor. Kaos ve belirsizlik çağı tespitlerine iyi mi yaklaşıyorsunuz?

Belirsizlik duygusu ile insanların kendi hayatlarını düzenlemede aciz kaldıkları duygusu birbiriyle çakışıyor. Hepimiz geleceğin kendisine ne getireceğinden kuşkulu, hayata, ilişkilerine ve bilhassa yönetenlere karşı güvensiz. Dünyanın her yerinde bu bu şekilde. Hepimiz kendi geleceğini eline alabilme kabiliyetinden ve gücünden yoksun olduğu duygusuyla yaşıyor. Belirsizliğin deposu “yarın ne olacak” sorusuna bir yanıt verememesi. Bundan dolayı kendisinin isteğine bakılırsa bir yarın kurabileceğine de güvenmiyor. İyi, doğru, güzel bir şeyler yapabileceğine inanılmış olduğu başka bir güç de göremiyor. Yönetimlerin politikalarında sık sık yalpalamalar, birbiriyle çelişen uygulamalar, derin çelişkiler olması da buna ekleniyor. Bilim adamları, sosyologlar, ekonomistler de belirsizlikten şikâyet ediyorlar. Şundan dolayı verilere dayanarak tahminler yapabilme olanağı tüketilmiş benzer biçimde. Informasyon adına ortalıkta dolaştırılan her şeyin doğruluğu fazlaca kuşkulu olunca, güvensizlik tüm yaşamı kaplıyor.

Salgın hastalık dolayısıyla dünyayı yeni güvensizlik dalgası kapladı. Hastalık, devlet kurumlarından özelleştirme politikalarına kadar her şeyi münakaşa gündemine soktu. Hem hastalığın takip edeni, önlenmesi ve tedavisi mevzusunda, hem de güncel olarak aşı mevzusundaki yetersizlikler, yalanlar, yeni güvensizlik odakları doğurdu.

Dünya genelinde güvensizlik duygusunu besleyen bir öteki etken, sürüp giden savaşlardır. Bilhassa Ortadoğu başta olmak suretiyle, pek fazlaca yerde, yeni harp potansiyelleri doğuyor. Bir yerde harp olması, her ülkenin halklarını etkiliyor. Dünya genelinde başta göçmenlik-sığınmacılık problemi olmak suretiyle, zincirleme toplumsal ve politik problemler savaşlar yüzünden doğuyor.

Gelecek hakkında karamsarlığı ve güvensizliği ağırlaştıran üçüncü etken gözle görülür hale gelen çevre sorunlarıdır.

Pandemi, kapitalizmin yönünü iyi mi etkiledi? Korona öncesi süregelen neoliberalizm sorgulaması, koronayla beraber yoğunluk kazanmıştır. Dünya Bankası, IMF, neoliberalizmle ilgili daha ilkin savunduklarının tersini savunmaya başlarken, Dünya Ekonomik Forumu’nun kurucu başkanı Klaus Schwab neoliberalizmin miadını doldurduğunu duyuru etti. Neoliberalizm miadını doldurdu mu hakkaten yoksa yaşanmış olan neoliberalizme tadilat girişimi mi?

2020 tüm insanlık için harp, salgın hastalık ve çevre sorunlarının birleştiği, hakkaten bir yıkım yılı oldu. Fakat kapitalizm, en acil ve piyasa ilişkilerini direkt ilgilendiren salgın sorununa yoğunlaştı.  Bilhassa evlere kapatılma toplumsal yaşamın nerede ise tümüyle durmuş olması, acil önlemlerin bu alana yığılması sonucunu doğurdu. Kapitalizmin dökülen bir sistem olduğu açıkça görülmeye başladı. Kapitalistler de görmüş oldu bunu. Fakat bunun iyi mi onarılacağı, devam ettirilebileceği mevzusunda görüş ayrılıkları var. Hastalığın ortaya çıkışı, başta sıhhat sistemi olmak suretiyle neoliberal politikalarla gelen özelleştirmeler furyasının doğurduğu halka en zararı olan neticeleri açıkça gösterdi. Öteki taraftan iflaslar, dükkânların kapanması, işyerlerinin çalışamaz hale gelmesi, ticaretin durması minik ve orta burjuvazinin mühim bir kesimini yıkıma uğrattı. İşçi ve emekçiler ise emek verme koşulları ile sıhhat sorunları içinde dolaysız bağlar kurma imkânını buldular.

Sadece, Boris Johnson benzer biçimde en sağcı politikacılar bundan etkilenmedi, “her şeye rağmen devam edeceğiz” dediler ve tüm koşulları halkın sağlığını umursamadan zorladılar.

Sözünü ettiğin eleştirileri dile getirenler en azından nefes alınabilecek koşulların yaratılmasını istiyorlar. Reformlar, toplumsal devlet uygulamalarına dönüş benzer biçimde…  Geçmişe dönüş o denli kolay değil. Elkoyuculuk, kazanılmış olduğu yeni yayılma koşullarından geriye dönüşü istemez. Ya yıkılacak, ya bunu sürdürecek. Öyleki bir çizgide duruyor. Fakat kimi mecburi fakat kendisine zarar vermeyecek kimi düzenlemeler yapılabilir. Fakat 2. Dünya Savaşı’ndan sonrasında yaşanmış olan o toplumsal devlet, toplumsal Avrupa geriye gelmez. Bunun iki sebebi var: Birincisi, kapitalizmin kendini tekrardan inşa etme ihtiyacını genel savaştan sonrasında olduğu benzer biçimde duyması! O koşullar şimdi yok.  İkincisi, kendisini ciddi bir alternatif olarak dayatan bir toplumcu dünyanın var olması. Şimdi o da yok. Geçmişteki toplumsal politikaların iki esas dayanağı buydu. En önemlisi toplumcu dünyanın ayakta olmasıydı. Şimdi o şekilde bir çekince görmüyorlar, dolayısıyla bu çekince olmayınca sömürüyü en sert koşullarda sürdürebilmek, azami kâr elde etmeyi sağlayacak koşulları sürdürmeyi mümkün kılacak yollar haricinde bir seçenek söz mevzusu olması imkansız.

Bununla örtüşen bir öteki münakaşa da kapitalizmin bir tür reforme edilmesi (toplumsal kapitalizm) gerektiği. Bazı kesimlere bakılırsa pandemi sonunda sosyalizme hatta komünizme dönüşler başlamış olacak. Bazılarına göre de otoriter faşizan yönetimler artacak ve zor daha da kuvvetlenecek. Pandeminin 1. senesinde yaşananlar, hangisini daha öne çıkarıyor? Ve değindiğiniz suretiyle sömürüyü en sert koşullarda sürdürebilmek haricinde alternatif yoksa bu tartışmaların deposu ne?

Bu tartışmaların kaynağında şüphesiz toplumsal durumdaki ağır koşullar var. Yoksulluk artıyor, azınlıklar, göçmenler için durum daha da vahim. Bunun yaratacağı sonuçlardan, bir toplumsal patlama vs.den fazlaca korktukları yok. Şundan dolayı toplumsal hareketler tutarlı bir siyasal önderlikten yoksun olduğu koşullarda, sonuca ulaşmadan söner. Günümüzde bu şekilde etkili bir siyasal önderlik yok. Doğrusu toplumsal patlama tehlikesi evet var, fakat bunu devrime çevirebilecek, ya da kapitalizmi zora sokacak bir siyasal önderlik olmadığı için rahatlar. Onu ciddi reformlara yöneltecek olan şey halk taleplerinin fiili olarak ve siyasal iktidarı tehdit edecek halde gelişmesidir. Bu gelişme olmayınca da herhangi bir düzeltim, işçiler emekçiler lehine herhangi bir düzenleme söz mevzusu olmaz.

Veba, İspanyol gribi benzer biçimde tarihteki akla ilk gelen salgınların, halk ve emekçiler açısından koşulların en kötüleştiği zamanlarda ortaya çıktığını anımsarsak, tüm o gelişmişlik, altın çağ hikayeleri içinde pandemi ve kapitalizm ilişkisi için ne söylersiniz?

Fazlaca eskiden beri insan deneyimi üç büyük belanın hep beraber yaşandığını tespit etmiştir. Salgın hastalık, kıtlık ve harp. Bunlar tek başına gelmiyorlar, birbirlerini besleyerek geliyorlar. Mahşerin Dört Atlısı efsanesi buradan dünyaya gelmiştir. Üç atlı, harp, kıtlık ve salgın hastalık; dördüncü atlı umuttur, kurtarıcı Mesih’tir. Dördüncü atlının gelmesi yalnız bir umuttur. Bu bir tecrübeye dayanıyor. Bu tip salgın hastalık, kıtlık benzer biçimde yapısal sorunlara dayanan krizlerden çıkışın en kolay yolu da savaşmaktır. Harp daima yeni yağma imkânları sağlamış olduğu için yoksullaşan herhangi bir devleti tekrardan ayağa kaldırmakta geçerli bir yol olarak görülmüştür. Harp, dünya çapındaki krizleri takip eden bir tedavi aracı olarak kullanılmıştır. Günümüzde de aynı şeyi görüyoruz. Bir taraftan kapitalizm krizden krize yuvarlanırken, adına müdafa sanayisi dedikleri tabanca üretimine ayrılan kaynaklar devamlı arttırılıyor. Şundan dolayı tabanca sanayisi fazlaca kârlıdır. Marks’ın sermayenin devri söylediği şeyi en kolay elde eden vasıta savaştır. Savaşın devamlı kılınması, harp olmayan bölgelerde de savaşların çıkmasını sağlayacak politikaların izlenmesi kapitalizmin kriziyle direkt ilintili bir şey. Buna hastalık koşullarının getirmiş olduğu yıkım da eklenince savaşların daha da şiddetlenerek ve yayılarak artmasını pekâlâ bekleyebiliriz.

KADINLARIN ÖNDE OLMASI UMUT VERİCİ

Belarus’tan, Fransa’ya, Şili’den, Tayland’a, ABD’den, Hindistan’a dünyanın pek fazlaca yerinde sıhhat politikalarına, adaletsizliklere, eşitsizliklere, ekonomik krize, ırkçılığa karşı, halk kitleleri protestolar gerçekleştirmiş oldu, sokağa indi. Türkiye’de de sokağın yasaklanmış olmasına karşın başta bayanlar olmak suretiyle, madencilerden esnafa hakları için pek fazlaca kesim eylemler yapmış oldu, işçi ve emekçiler fabrikalarında direnişler, protestolar gerçekleştirmiş oldu. Pandemiye, yasaklara, devlet şiddetine karşın sokağa çıkmak, halk hareketlerinin karakteri açısından ne söylüyor?

Fazlaca garip bir gelişme var, aşağı yukarı 2000’lerin başından itibaren doğrusu bu Wall Street eylemleriyle başlayıp tüm dünyaya yayılan kitlesel karşıcılık hareketlerinde başrolü bayanlar oynuyor. Bugün (çarşamba) haberlerde Sakarya Hendek’te havai fişek fabrikasındaki patlamanın duruşması vardı. Hanımefendilerin öfkesi, cesareti ve atılganlığı müthişti.  Şüphesiz toplumsal hareketin mühim öğelerinden biridir hanım hareketi fakat bayanların bir eylem harekete katılmasıyla, hanım hareketi birbirinden ayrıdır. Hanım hareketi dediğimiz, geleneksel olarak hanım hakları üstüne kurulmuş bir harekettir. Fakat şimdi bayanlar insanlığın tüm problemlerine sahiplenen bir güç olarak ortaya çıkıyorlar. İşçisiyle, ev hanımıyla, büroda çalışanıyla, öğretim üyesiyle, dünyanın her yerinde bayanlar hareketin önünde. Bu bir yenilik. Bunu dikkatle seyretmek ve sonuçlar çıkarmak gerekiyor. Türkiye’de de o şekilde. Onlarca kere üstünde düşünmemiz ihtiyaç duyulan bir gelişmeyi yaşıyoruz. Hanım işçiler ve hangi meslekten olursa olsun bayanlar bir meseleye haiz çıktıklarında bunu direkt doğruya her türlü aracı kullanabilecek zenginlikte bir eyleme çevirebiliyorlar. Meydanları, salonları dolduranlar, çarpıcı sözleri buluş edenler, politikaları yürütenler bayanlar. Bunun ümit verici bir şey bulunduğunu düşünüyorum. Gençlerde de gene genç bayanlar. Boğaziçi Üniversitesi’ndeki eylemlere baktım, çarpıcı söz atarken o sloganın içeriğini hissederek, heyecanını duyarak bir netice alabileceğini ümit ederek haykıranlar gene genç bayanlar.

SOSYAL MEDYA, KLASİK ÖRGÜTLENME ARAÇLARININ ÖNEMLİ BİR BİLEŞENİ HALİNE GELEBİLİR

Geçtiğimiz yılda daha çok üstüne söz söylenen konulardan biri de toplumsal medyadaki örgütlenmelerin niçin sokak eylemlerine yönelmediği ve aktivizmlerin niçin yalnız Twitter kampanyaları ile sınırı olan kalmış olduğu meselesi oldu. Türkiye’de bu alan da “güvenli” değil fakat sual şu; toplumsal medya aktivizminin yükselmesi bir risk midir?

Sırf toplumsal medyayla kalıyorsa bundan bir iş çıkmaz. Fakat toplumsal medya hakkaten bugün dünya genelinde hareketlerin bir bileşeni halinde gelişebilir. Kitle hareketinin tıkandığı, sokaklara çıkma imkânının olmadığı yerlerde muhalefetin sesini duyurabileceği, başkalarına kendisini gösterebileceği tek alan orası kaldı. Basın yok, tv yok, vs. bu kuvvetli bir vasıta ve bunu kullanıyor insanoğlu. Buradan hareketle “bundan sonra her şey sosyal medya” denmesi de saçma olur doğal. Bu aracı kullanarak, birbirini tanımayan insanların kolaylıkla bir araya gelebildiklerini, ortak fikirler oluşturabildiklerini de görüyoruz. Kendiliğinden gelişen ve etkili olabilme potansiyeli taşıyan bir vasıta. “Klasik örgütlenmeleri bir yana bırakalım, sosyal medya üzerine yoğunlaşalım” teorileri bir yana, onlar netice vermeyecek hayaller, fakat bunun etkili bir kontakt aracı bulunduğunu görmek gerekiyor. Kitle örgütlerinin ve siyasal partilerin yanı sıra kullanılabildiğinde  “sosyal medya” hareketin mühim bir bileşeni olabilir.

Araçlardan söz etmişken, değindiniz kapitalizmin durumu lehine çevirecek pek fazlaca vasıta var, peki ya işçi ve emekçiler açısından içinde bulunduğumuz koşullarda bu araçlar neler?

Ilk olarak klasik araçlar dediğimiz sendikadır, demokratik kitle örgütleridir ve siyasal partilerdir. Bunlardan vazgeçilemez. Günümüzde, madenci ilerlemesinde, grevlerde, işçilerin hepsi cep telefonlarıyla birbiriyle haberleştiklerini, gözlem alışverişi yaptıklarını görüyoruz. Ve bu aracı iyi kullanıyorlar, aynı şekilde köylüler de kullanıyor. Bu şunu gösteriyor, işçiler emekçiler bunu eline geçirdiği süre her halde kullanıyorlar. Dolayısıyla klasik örgütler, sendika, parti, demokratik kitle örgütleri olmadan olmaz; fakat gittikçe gelişen hızla gelişen teknolojinin sunmuş olduğu kontakt araçları da artık hareketin bir bileşenidir. Bunun ne şekilde kullanabileceğine karar vermek de siyasetin işidir.

DÜNYAYI BİR BÜTÜN OLARAK KAVRAYAMIYORSA BU BİLİNÇ DEĞİLDİR

Pandemi, halk sağlığını gözetmeyen politikalar, daha fazlaca yoksullaşma daha fazlaca işsizlik, eşitsizlik benzer biçimde meseleleri daha çok açığa çıkardı ve derslik çelişkilerini derinleştirdi. Sadece bunun yansımaları aynı güçte değil. Farkındalığın ve bilincin yükselmesi ile mücadelenin zayıflığı arasındaki çelişkiyi iyi mi açıklamalı?

Bir şeyleri bilmekle şuur sahibi olmak değişik şeyler. Diyelim pandeminin pek fazlaca bakımdan kapitalizmin çeşitli kötülüklerini açığa çıkarması mümkün oldu, insanoğlu bunu gördüler. Fakat şimdi bu “pandemi geçince işler düzelir” noktasında kalıyorsa bu bir şuur değildir. Ya da çevre sorunları hakkında bir şeyler söylüyor, bunun kapitalizmin bir sonucu olduğu hakkında da bir şeyler öğrenmiş, fakat çevre sorununu diyelim öğrencilerin sorununa bağlayamıyorsa, doğrusu dünyayı bir tüm olarak kavramak, aralarındaki o bütünü oluşturan bağlantıyı oluşturmak mümkün olmuyorsa bu şuur değildir. Parçalı data yığınıdır. Şuur bunların bütününü görmek ve kendisinin bu tüm içindeki rolünün farkına varmaktır. Her işçi kendi fabrikasındaki sorunların farkındadır, kendi patronunu düşman olarak da görebilir, fakat patronlar sınıfının tümünü derslik düşmanı olarak görmüyorsa, bu derslik bilinci değildir.

ESNEK ÇALIŞMA KALICILAŞTIRILIYOR

Türkiye’de ve dünyanın pek fazlaca yerinde işçi ve emekçiler “ya koronadan ölüm ya da işsizlik” ikilemiyle baş başa bırakıldı, esnek emek verme yoğunlaştırıldı. Fakat öte taraftan emekçilerin mühim bir kısmı de evden çalışmaya yönlendirildi. Meydana getirilen açıklamalardan, sermayenin ne zamandır tasarladığı bu yeni emek verme biçiminin pandemiden sonrasında da sürdürülmesi mevzusundaki hazırlıklarını hızlandığını anlıyoruz. Ana para bunu niçin istiyor ve evden emek verme iyi mi sorunlara yol açacak?

Evden emek verme başlangıçta bazı emekçilerin hoşuna gitti, “oh ne güzel” denildi. Sonrasında görüldü ki, işyerinde günde 8 saat çalışılırken şimdi 12-15 saat çalışılıyor. Ve iş yükünde bir azalma yok, fakat ücret aynı, patron ne istiyorsa onu bilgisayarın başlangıcında yapıyor fakat 12 saat çalışıyor. Üstelik öteki dostlarıyla ilişkisi tamamen kopmuş vaziyette, örgütü dağılıyor, İşyerinde beraber olduğu insanlarla sorunları beraber çözmeye yönelik bir şeyler yapma imkanı varken, evden çalışınca bu ortadan kalkıyor. Sendika, teşkilat vs. asla gereği yok benzer biçimde görünüyor. mühim mesele bu. Doğrusu esnek emek verme dediğimiz şeyi artık zorunluluk haline getiriyor, kalıcılaştırıyor. Ofis emekçileri dediğimiz ekranla muhataplar, başka asla kimselerle ilişkileri yok. Ve işveren de “gelin artık” demiyor. İşler yürüyor bu sebeple, niye gelsinler ki? Ofis kirası vermiyor, bilgisayar her insanın kendi bilgisayarı, elektriği vs. doğrusu işveren veyahut paracı açısından son aşama elverişli bir durum fakat bizim açımızdan da bilhassa örgütlenme imkânlarını son aşama kısıtlı hale getirmiş olduğu için zararı olan. İş yükünü, artı kıymet sömürüsünü yükselten bir şey, o bakımdan da bir deva bulunması ihtiyaç duyulan bir sorun.

BİDEN’İN GELMESİ ABD POLİTİKASINDA BİR DEĞİŞİKLİK YARATMAZ

Korona arka planda sürerken, ABD’de seçimler yapılmış oldu ve Joe Biden kazanmıştır. “Biden, Trump’ın verdiği hasarları tedavi edecek, ABD prestijini yeniden kazandıracak” yorumları yapılıyor. Bu ne kadar gerçekçi?

Bundan daha gösterişlisini Obama döneminde yaşadık. Hatırlarsın, Obama seçildiğinde Türkiye’de bile bayram edenler çoktu. Adam hem siyah, hanım hakları, azınlık hakları vs. bir sürü cilayla geldi. Türkiye’de de liberaller içinde, solcular içinde bile bir şeyler değişecek umudu hayata merhaba dedi. Fakat fazlaca geçmeden anlaşıldı. Şimdi sanki Obama örneği asla yaşanmamış benzer biçimde bu kez Biden hakkında bir şeyler söyleniyor. Kişisel özelliklerin siyaset üslubunda bir görevi muhakkak var, doğrusu Trump son aşama kereste bir adamdı ve üslubu da ona göreydi, fakat ABD’nın genel politik işlevi hakkında yapılabilecek her şey gene yapılmış oldu. Korona ilk çıktığında “çamaşır suyu içsek geçmez mi” diyebilecek kadar bir odundu fakat bu Amerikan politikalarını etkilemedi. O bir sistem. ABD sistemi kişilerin hödüklüklerinden etkilenecek bir sistem değil. Dolayısıyla Biden’in gelmesi bir ihtimal üslup değişikliklerine yol açabilir fakat ana hatlarıyla temel stratejik hedefleri bakımından ABD politikasında herhangi bir değişim olmaz.

Mesela,ABD- İsrail çıkarları başkanların kişiliğine bağlı olmayacak esaslı dayanaklara haizdir ve o dayanaklar bölgede tam bir tahakküm gerektiriyor. Dolayısıyla Ortadoğu’da değişik çözüm yolları denenir mi sorusu bile abes. ABD bugüne dek hangi “çözüm” yollarında ısrar ettiyse bundan sonrasında da onda ısrar edecektir.

SAVAŞ, İKTİDARI BESLEYEN EN ÖNEMLİ DAYANAK

Türkiye’ye geçerken dış siyaset sorusuyla başlamış olalım, AKP’nin Ortadoğu’da, Libya’da, Kafkasya’da ne kadar manevra alanı kaldı? Ek olarak, AKP’nin “Eeyy Batı” söyleminden, AB ve ABD ile beyaz sayfa açmaya geçme politikası netice alıcı olur mu?

Genel çizgisi bakımından ele alırsak AKP’nin çeşitli ülkelerde askeri güç olarak kendisini göstermesinin esaslı tek bir sebebi var; kendi kontrolündeki şirketlerin kârını yükselterek sürdürmek. Bu alanı direkt doğruya kişisel ilişkileriyle denetim ediyor. Dolayısıyla ne kadar fazlaca değişik alanda askeri operasyona katılırsa o denli fazlaca kâr elde ediyor. Sözgelişi Azerbaycan’da direkt askeri güç gösterisine girmesi lüzumlu değildi fakat bir sürü İHA sattı. “Ermenistan’ı İHA’larımız batırdı” diye propaganda yapmış oldu. Libya’da da o şekilde. Suriye’de Kürt hareketlerine karşı gene aynı fabrikanın aynı malları kullanılıyor. Harp sanayini direkt kişisel sanayisi benzer biçimde görüyor. Doğal bunun bir de iç politikaya yansıyan tarafı var. Yapmış olduğu her hareketi “milli menfaatlerimiz” çerçevesinde gösterdiği için muhalefetin sesi sedası çıkmıyor. İç politikada hem karşıcılık partilerini teslim almak, hem kendi tabanını konsolide etmek için milliyetçi ve dini propagandaya da kuvvetli bir destek sağlamış olduğu için harp kuvvetli bir vasıta. Harp, iktidarı besleyen en mühim dayanaktır.

REFORM KAVRAMINI KULLANMASI BİLE ÇELİŞKİLİ

Erdoğan, 2021’i ekonomide ve demokraside düzeltim yılı duyuru etti. Öteki taraftan bu söylem dile getirildiğinden bu yana sergilenen pratikler, dışardan rektör atamasını kabul etmeyen Boğaziçili öğrencilere yapılanlar örneğinde olduğu benzer biçimde söylemle oldukça tutarsız. Düzeltim söyleminin esas hedeflerinden biri de ivme kaybeden başkanlığı ve AKP’yi korumak, güçlendirmek mi?

Temel çelişmesi şu, “ben pozisyonumu koruyayım, egemenlik araçlarımda herhangi bir eksilme olmasın, sistem olduğu gibi kalsın ama şu sermaye darlığı boğazından çıkalım!” Her şeyi muhafaza edilerek düzeltim iyi mi yapılabilir, aslolan çelişme burada. Yapacağı reformlar kendi egemenlik sistemini gevşemesine yol açacak mı? Başkanlık sistemi başta olmak suretiyle, güçler ayrılığı prensibinin tamamen ortadan kalkmış olması benzer biçimde unsurlar değişmedikçe düzeltim söyleminin ne anlamı var? Hakkaniyet reformu söylediği şeyin ne olduğu belli değil, doğrusu baroları berhava etmiş, mahkemeleri kendisine bağlamış, Anayasa Mahkemesi, Danıştay benzer biçimde denetim kurumlarını ortadan kaldırmış, bunlardan geri dönemez. Bunlar olmadan mutlak egemenlik yaşayamaz. Şunu ciddi olarak düşündüğünü zannediyorum; “bir iki bir şey yaparız, çok göze batan birkaç kişiyi de serbest bırakırım, kandırırım!” Dünya o denli enayi değil. Doğrusu düzeltim fazlaca mühim bir açmazdır, bu kelimeyi kullanımı bile çelişki. Birilerini ikna edecek bir sonucun çıkması mümkün değil.

‘YERLİ VE MİLLİ MUHALEFETİ BİZ YARATACAĞIZ’, FAŞİST BİR SÖYLEMDİR

Sanattan eğitime tüm alanları “milli ve yerli” şemsiyesi altına alarak söylemini kuran Erdoğan, son olarak ulusal ve yerli karşıcılık yaratmaktan bahsetti. Söylem, seçimde yüzde 50+1’in zora girmesinin tezahürü mü, yoksa aslına bakarsanız kriminal hale getirilen meclis içi muhalefeti daha da baskılamak mı?

Açık. Doğrusu karşıcılık aslına bakarsanız günlük demeçlerine, grup toplantılarında meydana getirilen konuşmalarına, muhalefetin karşıcılık teması olarak ileri sürdüğü unsurlara baktığımızda gerçek bir karşıcılık değil. Çarşı pazar muhalefeti yapılıyor. Fakat temel meselelerde hükümetin çizgisi dışına çıkıldığını söylemek mümkün değil. Doğrusu “milli” meselelerde Kılıçdaroğlu’nun “bunun neresi milli ben bu işte yokum” söylediğini görmedik. Meral Akşener de milliyetçilik ve devletçilik mevzusunda hükümetten geri kalmayı asla düşünmüyor.

Buna karşın Erdoğan, kafi bulmuyor. Tamamen kendisini destekleyen, onaylayan bir karşıcılık istiyor. “Yerli ve milli muhalefeti de biz yaratacağız” sözü, uygun partileri gerekirse ben kurdururum, uygun olmayanları da kapatırım anlamına geliyor ki, bu artık açık ve tartışılmaz halde faşizmdir. Türkiye tarihinde Mustafa Kemal Atatürk bunu denemişti, sonrasında güvenilmiş olduğu insanlara kurdurduğu partiyi gene kendisi kapatmak mecburiyetinde bırakıldı. Rabia’nın beşinci parmağını, doğrusu “tek parti” sloganına hazırlandığından asla şüphe duyulmamalı.

KİMSE REJİME ÖVGÜLER DİZEREK EVRENSEL ÇAPTA BİR SANATÇI OLAMAZ

Eğitim ve kültürde istediğimiz hedefe ulaşamadık özeleştirisini icra eden Erdoğan, senenin son günlerinde düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Sanat Ödülleri töreninde, “biz sanatçının slogan atmayanını, şikayet etmeyenini, polemik yapmayanını severiz” dedi. Erdoğan’ın bu tasavvuruna yorumunuz ne olur?

İktidara geldiklerinden beri bu İslamcı aydınların da bir şikâyeti. Kültür alanında hegemonya nedir? Ressamı, yazarı, edebiyatçısı, müzisyeni, tüm bunlar bir ortam, atmosfer yaratıyorlar. Türkiye’de geleneksel olarak bu atmosferi yaratanlar solcu aydınlar olmuştur. Hegemonya söylediği şey üretilen tüm sanatla alakalı ve kültürel ürünlerin “şahsım” damgasını taşıması. İslamcı siyasetlerin tarihleri süresince yapamadığı bir şeydir kültürel hegemonya oluşturmak. Evrensel çapta sanat bilim adamları çıkarmak, bu geleneğin egemenliği altında olmamıştır, tarih süresince. Çıkanlar da İslam dışı olarak lanetlenmiştir. Farabi, İbni Rüşd, İbni Sina İslam dünyasından çıkmış fakat İslam egemenleri tarafınca  kâfir duyuru edilmişlerdir. Onları çekip çıkardığınızda bir İslam felsefesinden, İslam medeniyetinden söz etmek mümkün değildir. Muhalif olmadan evrensel çapta ses getirecek bir şey üretmek imkânı yoktur. Tüm dünyada böyledir. Sistemle çatıştığı süre Shakespeare, Balzac, Victor Hugo çıkar. Kimse rejimine övgüler dizerek evrensel çapta bir sanatçı olması imkansız, yoktur böyle bir durum. Savaşım edecek, insanların ortak dertlerini dile getirecek, bu dertlerin kaynağına vuracak ki, evrensel olsun. Şefin istediği benzer biçimde bir sanatçı iyi mi evrensel olsun. İnsanlığın ortak özlemlerine, hayallerine, ortak problemlerine evrensel çapta dokunabildiği süre sanatçı evrensel olur. Bu özelliklere haiz olanlar da daima muhalifler, devrimciler, solcular olmuştur.

DEVRİMCİ MUHALEFET HAREKETLERİNİN GELİŞMESİ DURDU

Kasım 2019’da ve peşinden Ocak 2020’de Gazeteduvar’dan Hakkı Özdal’a verdiğiniz söyleşide, “Savaşa, kana, zehre bulanmış dünya, yeni bir devrim çağının eşiğindedir. Şu anda devrim, kendine bir biçim arıyor” demiştiniz. 2020 bu arayış için iyi mi veriler sundu? Yada sunabildi mi?

2020 maalesef her şey için fena gitti. Senenin başından Mayıs ayına kadar mühim kıpırdanmalar oldu gene. Fakat Mayıs’tan itibaren tüm dünya evine kapanmış oldu. Bir tek George Floyd dolayısıyla ABD’de, İngiltere’de Fransa’da ırkçılık karşıtı hareketler ortaya çıktı. Irkçılık karşıtı hareketler olarak ortaya çıkmasına karşın tüm ülkelerde rejimleri hedef alan, ırkçılığı yalnız bazılarının sapık düşüncesi olarak değil, bir sistem problemi olarak irdeleyen hareketlerdi bunlar. Salgın hastalık dolayısıyla, sokağa çıkmak yasak, bir araya gelmek yasak. Aslına bakarsan insanoğlu gelmek de istemiyorlar. Doğrusu yalnızca yasaklar dolayısıyla değil, salgın hastalık mühim bir korku da yarattı herkeste. Bir araya gelmek mümkün olmuyor. Dolayısıyla 2002’den 2019’a kadar devam eden dünyanın her yerinde ortaya çıkan büyük kitle hareketleri 2020’de görülmedi. Yeni bir veri vermedi bizlere. Dünyanın devrimci karşıcılık hareketlerinin gelişmesi durdu. Salgından sonrasında ise, bu salgının yarattığı yıkım fazlaca mühim imkanlar sunacak karşıcılık hareketlerine.

Iyi mi?


Okumaya devam et.
Yorum için tıkla

Cevap bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Gündem

Son dakika haberler: Arnavutköy’de hafriyat kamyonu devrildi


class=”cf”>

Kaza, Arnavutköy Hicret Mahallesi’nde meydana geldi. Hafriyat kamyonu, inşaat alanına hafriyat dökerken park halinde bulunan otomobilin üstüne devrildi. Hafriyat kamyonu sürücüsü kazayı yara almadan atlatırken otomobil hasar görmüş oldu. Devrilen kamyon vinçler yardımıyla kaldırıldı.

Arnavutköyde hafriyat kamyonu devrildi


Okumaya devam et.

Gündem

KKTC’de kısmi sokağa çıkma yasağı 8 Mart’a kadar uzatıldı



Şimal Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ersan Saner, korona virüs salgınına ilişkin yeni Bakanlar Kurulu kararlarını deklare etti. Bakanlar Kurulu’nun almış olduğu yeni kararlar doğrultusunda KKTC’de bu ayın ilk haftasından bu yana devam eden kısmi sokağa çıkma yasağı bir kez daha uzatıldı. Başbakan Saner tarafınca meydana getirilen açıklamada, daha ilkin ülke genelinde 1 Mart’a kadar yürürlükte kalacağı açıklanan kısmi sokağa çıkma yasağının 8 Mart’a kadar uzatıldığı kaydedildi. Yeni karara gore, 1-8 Mart saat 21:00’den sabah saat 05:00’e kadar sokağa çıkma yasağı devam edecek.

Üst Kurul’un yapmış olduğu tavsiye çerçevesinde, hafta içi bar, kafe, restoran şeklinde iş bölgeleri haricindeki tüm işletmeler hizmet verebilecek. Cumartesi günü ise market, fırın, kasap ve restoranlar akşam saat 20.00’ye kadar paket servisle hizmet verebilecekken, öteki işletmeler etkinlik gösteremeyecek.

Lefkoşa ve Girne’den öteki ilçelere geçişler, ilçe denetim kurullarına bağlı olurken, Girne ve Lefkoşa içinde denetim yapılmayacak. Kuaför, berber ve güzellik salonları, 3 Mart evveliyatına kadar PCR testlerini tamamlamak kaydıyla, randevulu olarak, Sıhhat Bakanlığı’nın belirleyeceği esaslar çerçevesinde işe başlayabilecek.

KKTC’DE SON 24 SAATTE 27 YENİ VAKA

KKTC Sıhhat Bakanı Ünal Üstel, ülkede son 24 saatte 5 bin 92 kontrol yapıldığını ve 16’sı mahalli olmak suretiyle 27 yeni korona virüs vakası tespit edildiğini duyurdu. Üstel, toplam olay sayısının 3 bin 383’e yükseldiğini ve 381 kişinin tedavisinin devam ettiğini aktardı. Yoğun bakımda 2 şahıs bulunduğunu belirten Üstel, 23 kişinin ise taburcu edildiğini deklare etti.


Okumaya devam et.

Gündem

TIR’ın zulasından uyuşturucu çıktı! – Son Dakika Haberler


class=”cf”>

Akşehir İlçe Güvenlik Müdürlüğüne gelen bir suç duyurusu değerlendiren Narkotik Suçlarla Savaşım ekipleri Konya-Afyonkarahisar yolundaki uygulama noktasında bir TIR’ı durdurdu. Narkotik köpeği ile meydana getirilen aramalarda, TIR’ın değişik yerlerine zulalanmış 56 tane uyuşturucu tablet, 23 gram esrar, ile 1 gram metamfetamin ele geçirildi.

Gözaltına alınan TIR sürücüsü Ceylani D. (38) ifadesi alındıktan çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi.


Okumaya devam et.

Facebook

Popüler

Python örnek projeler deneme bonusu veren siteler